Katana (in. Tachi) - tradycyjny japoński miecz o długości głowni (nagasa) powyżej 60cm, jednosiecznej, o kształcie lekko wygiętym do góry i zaokrąglonym lub ściętym sztychu. Jelec tej broni (tsuba) ma kształt bogato zdobionej tarczki. Rękojeść (tsuka) wykonana jest z wydrążonego drewna lub miedzi, z oplotem jedwabnym i elementami dekoracyjnymi.Pierwsze miecze tego typu pojawiają się pod nazwą Kara-tachi już około 646 r.n.e. jako wersje rozwojowe importowanych chińskich mieczy ze stali. Zbliżone były kształtem, lecz nie posiadały jeszcze charakterystycznego zdobnictwa i jelca tarczkowego. Dopiero w okresie Muromachi (1392 - 1573 r.n.e.) pojawia się miecz podobny do tradycyjnego katana, zwany uchigatana (w wolnym tłumaczeniu "miecz uderzeniowy"). Pod koniec tego okresu staje się on ulubioną bronią bojową samurajów. Istnieje jeszcze wiele innych wersji mieczy z tego okresu, ale różnice pomiędzy nimi są zazwyczaj kosmetyczne. W okresie Edo (1603-1868 r.n.e.) następuje usystematyzowanie produkcji mieczy. Powstaje szereg praw regulujących sposoby noszenia i używania broni. Powstaje określenie daisho. Wyodrębniają się rodziny płatnerskie specjalizujące się w produkcji katana. To właśnie w tym okresie powstaje większość tradycyjnych nazw.Różnice między mieczami tachi a katana z tego okresu znajdują się w sposobie noszenia broni - tachi noszony był na dwóch rapciach ashi ostrą stroną głowni ku dołowi. Katana - bez rapci, ostrą stroną głowni ku górze. Ten ostatni miał w pochwie schowki na dodatkowe akcesoria: kozuka, kogatana, kogai, waribashi i umabari.Edykt Haito-rei z 1876 roku zabronił posiadania broni wszystkim Japończykom, za wyjątkiem wojska i policji. Do 1933 nie wytworzono żadnego tradycyjnego miecza katana. Miecze gunto, używane przez wielu japońskich oficerów w czasie drugiej wojny światowej były stylizowane właśnie na katana okresu Edo.Dzisiaj oferuje się wiele replik i podróbek, jednak prawdziwe, kolekcjonerskie okazy katana są trudne do zdobyciaOstrze miecza wytwarzane było przez wiele tygodni w skomplikowanym procesie, którego szczegółów mistrzowie płatnerscy okresu Edo strzegli jak oka w głowie. Ze zwykłej gąski stali formowano długi pręt, który następnie przecinano, nakładano na siebie dwie połówki i sklepywano na powrót w pręt. Był on następnie umieszczany w olejach o sekretnej recepturze i stopniowo schładzany. Wielokrotny proces przecinania i sklepywania powodował, że ostrze składało się w wielu warstw stali i było bardzo wytrzymałe. Charakterystyczny wygięty kształt ostrza spowodowany jest obróbką temperaturową w ostatniej fazie formowania głowni.Ukończoną głownię umieszczano w tymczasowej rękojeści i wykonywano próbę cięcia. Wynik, wraz z potwierdzeniem miejscowego soguna zapisywano na cienkiej kartce papieru ryżowego i umieszczano w rękojeści bojowej. Jelec tarczowy (tsuba) był wytwarzany przez odrębnych rzemieślników i można go było wymieniać.Rękojeść bojową owijano w skórę ryby raja (same) i dodawano jedwabną plecionkę (ito) spiętą klamerkami (mekugi). Między ito a same wplatano metalową ozdobę (menuki), służącą wcześniej jako element zakrywający szpilę mocującą rękojeść do głowni. Rękojeść wieńczyła okrągła miedziana pokrywka (kashira). Miecz umieszczany był w drewnianej pochwie (saya) oblekanej skórą