Tańczące po górskich kryształach refleksy światła wydobywały z mroku dalsze szczegóły - za aleją
posągów widać było kolumnady, schody, amfiteatralne krużganki, arkady i perystyle. Wszystko z
białego marmuru.
- Chcę - podjął Ayallac'h, zatrzymując się i wskazując dłonią - by to przetrwało. Nawet gdy my
odejdziemy, gdy cały ten kontynent i cały ten świat znajdzie się pod milową warstwą lodu i śniegu,
Tir na Bea Arainne przetrwa. Odejdziemy stąd, ale kiedyś tu powrócimy. My, elfy. Przyrzeka nam to
Aen Ithlinnespeath, proroctwo Ithlinne Aegli aep Aevenien.
- Wy naprawdę w nią wierzycie? W tę wieszczbę? Aż tak głęboki jest wasz fatalizm?
- Wszystko - elf nie patrzył na niego, lecz na marmurowe kolumny pokryte delikatną jak pajęczyna
płaskorzeźbą - zostało przewidziane i wyprorokowane. Wasze przybycie na kontynent, wojny, przelew
elfiej i ludzkiej krwi. Wzrastanie waszej rasy, dekadencję naszej. Walkę władców Północy i Południa.
I powstanie oto król Południa przeciw królom Północy i zaleje ich ziemie jak powódź, będą oni
zdruzgotani, a narody ich zniszczone...
I tak zacznie się zagłada świata. Pamiętasz tekst Itliny, wiedźminie? Kto jest daleko, umrze od
zarazy; kto jest blisko, padnie od miecza; kto uchowa się, umrze z głodu, kto przetrwa, tego zgubi
mróz... Albowiem nadejdzie Tedd Deireadh, Czas Końca, Czas Miecza i Topora, Czas Pogardy, Czas
Białego Zimna i Wilczej Zamieci...
- Poezja.
- Wolisz mniej poetycko? Wskutek zmiany kąta padania promieni słonecznych przesunie się, i to
znacznie, granica wiecznej zmarzliny. To góry zmiażdży i odepchnie daleko na południe sunący z
północy lód. Wszystko przysypie biały śnieżek. Warstwą grubą na ponad milę. I zrobi się bardzo, ale
to bardzo zimno.
- Będziemy nosić cieple gacie - zapowiedział bez emocji Geralt. - Kożuszki. I futrzane czapki.
- Z ust mi to wyjąłeś - zgodził się spokojnie elf. - I w tych gaciach i czapkach przetrwacie, by
któregoś dnia wrócić tu, kopać doły i szperać w tych jaskiniach, by niszczyć i kraść. Wieszczba Itliny
tego nie mówi, ale ja to wiem. Nie sposób całkowicie zniszczyć ludzi i karaluchów, zawsze zostanie
co najmniej parka. Co do nas, elfów, Itlina jest bardziej zdecydowana: ocaleją tylko ci, którzy pójdą za
Jaskółką. Jaskółka, symbol wiosny, jest wybawicielką, tą, która otworzy Zakazane Drzwi, wskaże
drogę wybawienia. I umożliwi odrodzenie świata. Jaskółka, Dziecko Starszej Krwi.
- Czyli Ciri? - nie wytrzymał Geralt. - Albo dziecko Ciri? Jak? I dlaczego?
Ayallac'h, zdawałoby się, nie dosłyszał.
- Jaskółka ze Starszej Krwi - powtórzył. - Z jej krwi. Chodź. I spójrz.
Nawet spośród innych niesamowicie wręcz realistycznych, uchwyconych w ruchu lub geście
posągów wskazywany przez Avallac'ha wyróżniał się. Biała marmurowa elfka, półleżąca na płycie,
111
Sapkowski Andrzej – Wieża Jaskółki
sprawiła wrażenie, jak gdyby - przebudzona - miała za chwilę usiąść i wstać. Była obrócona twarzą ku
pustemu miejscu u jej boku, a uniesiona dłoń zdawała się dotykać tam czegoś niewidzialnego.
Na twarzy elfki malował się wyraz spokoju i szczęścia.
Długo trwało, zanim Ayallac'h przerwał ciszę.
- To jest Lara Dorren aep Shiadhal. Oczywiście, to nie grób, lecz cenotaf. Dziwi de pozycja posągu?
Cóż, nie znalazł poparcia projekt, by wykuć w marmurze oboje legendarnych kochanków: Larę i
Cregennana z Lod. Cregennan był człowiekiem, byłoby świętokradztwem marnować amellski marmur
na jego statuę. Byłoby bluźnierstwem stawiać statuę człowieka tutaj, w Tir na Bea Arainne.
Z drugiej strony, jeszcze większą zbrodnią byłoby z premedytacją niszczyć pamięć o tym uczuciu.
Sięgnięto więc po złoty środek. Cregennana... formalnie tutaj nie ma. A jednak jest. W spojrzeniu i
pozie Lary. Kochankowie są razem. Nic nie zdołało ich rozdzielić. Ani śmierć, ani niepamięć... Ani
nienawiść.
Wiedźminowi zdawało się, że obojętny głos elfa zmienił się na moment. Ale to chyba nie było
możliwe.
Avallac'h zbliżył się do posągu, ostrożnym, delikatnym ruchem pogładził marmurowe ramię. Potem
odwrócił się, a na jego trójkątnej twarzy zjawił się znowu zwykły, lekko drwiący uśmiech.
- Czy wiesz, wiedźminie, co jest największym minusem długowieczności?
- Nie.
- Seks.
- Co?
- Dobrze słyszałeś. Seks. Po niecałych stu latach staje się nudny. Nie ma w nim już nic, co mogłoby
fascynować i ekscytować, co miałoby podniecający urok nowości. Wszystko już było... Takim czy
innym sposobem, ale było. I wtedy nagle przychodzi Koniunkcja Sfer i pojawiacie się tutaj wy, ludzie.
Pojawiają się tu niedobitki ludzi, przybyłe z innego świata, z waszego dawnego świata, który udało
wam się totalnie zniszczyć, waszymi własnymi, wciąż owłosionymi rękami zniszczyć, zaledwie pięć
milionów lat po wykształceniu się jako gatunek. Jest was garstka, średnią życia macie śmiesznie niską,
wasze przetrwanie zależy więc od tempa rozrodu, wobec tego wyuzdana żądza nigdy was nie
opuszcza, seks rządzi wami totalnie, jest to popęd silniejszy nawet niż instynkt samozachowawczy.
Umrzeć, czemu nie, jeśli wcześniej da się pochędożyć: oto w niewielkim skrócie cała wasza filozofia.
Geralt nie przerywał i nie komentował, choć ochotę miał wielką.
- I co się nagle okazuje? - podjął Ayallac'h. - Elfy, znudzone znudzonymi elfkami, biorą się za
zawsze chętne ludzkie kobiety, znudzone elfki oddają się z perwersyjnej ciekawości zawsze pełnym
wigoru i werwy ludzkim samcom. I dzieje się coś, czego wytłumaczyć nie potrafi nikt: elfki, które
normalnie mają owulację raz na dziesięć, dwadzieścia lat, spółkując z człowiekiem zaczynają
owulować przy każdym silnym orgazmie. Zadziałał jakiś ukryty hormon, może kombinacja
hormonów. Elfki rozumieją, że dzieci mogą mieć w praktyce tylko z ludźmi. To elki sprawiły, że nie
eksterminowaliśmy was, gdy jeszcze byliśmy silniejsi. A potem już wy byliście silniejsi i zaczęliście
eksterminować nas. Ale w elfkach wciąż mieliście sprzymierzeńców. To one były orędowniczkami
współżycia, współpracy i współistnienia... i nie chciały się przyznać, że w gruncie rzeczy chodzi o
współspanie.
- Co to ma - chrząknął Geralt - wspólnego ze mną?
- Z tobą? Absolutnie nic. Ale z Ciri wiele. Ciri jest wszak potomkiem Lary Dorren aep Shiadhal, a
Lara Dorren była orędowniczką współistnienia z ludźmi. Głównie z jednym człowiekiem. Z
Cregennanem z Lod, ludzkim czarodziejem. Lara Dorren współistniała z owym Cregennanem często i
skutecznie. Mówiąc prościej: zaszła w ciążę.
Wiedźmin i tym razem zachował milczenie.
- Problem tkwił w tym, że Lara Dorren nie była zwykłą elfką. Była ładunkiem genetycznym.
Specjalnie przygotowywanym. Rezultatem wieloletnich prac. W połączeniu z innym ładunkiem, elfim,
ma się rozumieć, miała urodzić dziecko jeszcze bardziej specjalne. Poczynając z nasienia człowieka,
pogrzebała te szansę, zmarnowała rezultaty setek lat planowania i przygotowań. Tak przynajmniej
wówczas myślano. Nikt nie przypuszczał, by spłodzony przez Cregennana metys mógł odziedziczyć
po pełnowartościowej matce coś pozytywnego. Nie, taki mezalians nie mógł przynieść niczego
dobrego...
- I dlatego - wtrącił Geralt - został surowo ukarany.
- Nie tak, jak myślisz - Ayallac'h spojrzał na niego szybko. - Chociaż związek Lary Dorren i
112
Sapkowski Andrzej – Wieża Jaskółki
Cregennana przyniósł nieobliczalne szkody elfom, a ludziom mógł wyjść tylko na dobre, jednak to
ludzie, nie elfy, zamordowali Cregennana. Ludzie, nie elfy, zgubili Larę. Tak właśnie było, mimo
tego, że wielu elfów miało powody, by nienawidzić kochanków. Również osobiste.
Geralta już po raz drugi zastanowiła nieznaczna zmiana w głosie elfa.
- Tak czy inaczej - podjął Avallac'h - współistnienie pękło jak bańka mydlana, rasy skoczyły sobie
do gardeł. Zaczęła się wojna, która trwa do dziś. A tymczasem materiał genetyczny Lary... Istnieje, jak
się już zapewne domyśliłeś. I nawet rozwinął się. Niestety, zmutował. Tak, tak. Twoja Ciri jest
mutantem.
Elf i tym razem nie doczekał się komentarza.
- Maczali w tym oczywiście palce wasi czarodzieje, sprytnie łącząc hodowlane osobniki w parki,
ale im również wymknęło się to spod kontroli. Mało kto domyśla się, jakim cudem materiał
genetyczny Lary Dorren odrodził się tak potężnie w Ciri, co było wyzwalaczem. Myślę, że wie o tym
Vilgefortz, ten sam, który na Thanedd porachował ci kości. Czarodzieje, którzy eksperymentowali z
potomstwem Lary i Riannon, prowadząc przez czas jakiś regularną hodowlę, nie doszli do
oczekiwanych rezultatów, znudzili się i zaniechali eksperymentu. Ale eksperyment trwał, z tym, że
teraz już samorzutnie. Ciri, córka Pavetty, wnuczka Calanthe, prapraprawnuczka Riannon, była
prawdziwym potomkiem Lary Dorren. Vilgefortz dowiedział się o tym, prawdopodobnie
przypadkiem. Wie o tym też Emhyr var Emreis, cesarz Nilfgaardu.
- I wiesz o tym ty.
- Ja wiem nawet więcej niż oni obaj. Ale to nie ma znaczenia. Młyn przeznaczenia działa, żarna
losu mielą... To, co przeznaczone, musi się stać.
- A co musi się stać?
- To, co przeznaczone. Co zostało ustalone odgórnie, w przenośnym rzecz jasna znaczeniu. Coś, o
czym przesądza działanie niezawodnie funkcjonującego mechanizmu, u podstaw którego leżą Cel,
Plan i Rezultat.
- To jest albo poezja, albo metafizyka. Albo jedno i drugie, bo czasami trudno rozgraniczyć. Czy
możliwe są jakieś konkrety? Choćby minimalne? Chętnie podyskutowałbym z tobą o tym i owym, ale
tak się składa, że mi pilno.
Avallac'h zmierzył go przeciągłym spojrzeniem.
- A dokąd to tak ci pilno? Ach, wybacz... Ty, jak mi się zdaje, nie zrozumiałeś nic z tego, co
mówiłem. Powiem więc prosto: twoja wielka wyprawa ratunkowa pozbawiona jest już sensu.
Całkowicie go straciła.
- Powodów jest kilka - podjął elf, patrząc na kamienną twarz wiedźmina. - Po pierwsze, jest już za
późno, zasadnicze zło już się dokonało, nie jesteś już w stanie ocalić przed nim dziewczyny. Po
drugie, teraz, gdy wstąpiła już na właściwą drogę, Jaskółka świetnie poradzi sobie sama, zbyt potężną
moc nosi w sobie, by lękać się czegokolwiek. Twoja pomoc jest jej zbędna. A po trzecie... Hmmm...
- Ja cię cały czas słucham, Ayallac'h. Cały czas.
- Po trzecie... Po trzecie, ktoś inny jej teraz pomoże. Chyba nie jesteś aż tak arogancki, by myśleć,
że tę dziewczynę tylko i wyłącznie z tobą powiązało przeznaczenie.
- To wszystko?
- Tak.
- Do widzenia zatem.
- Zaczekaj.
- Mówiłem. Pilno mi.
- Załóżmy przez chwilę - rzekł spokojnie elf - że ja faktycznie wiem, co się stanie, że widzę
przyszłość. Jeżeli powiem ci, że to, co ma się stać, stanie się i tak, niezależnie od czynionych przez
ciebie wysiłków? Od podejmowanych inicjatyw? Jeśli zakomunikuję ci, że mógłbyś wyszukać sobie
jakieś spokojne miejsce na ziemi i siedzieć tam, nic nie robiąc, czekając na nieuniknione
konsekwencje biegu wydarzeń, czy zdecydujesz się na coś takiego?
- Nie.
- A jeżeli zakomunikuję ci, że twoja aktywność, świadcząca o braku wiary w niezachwiane
mechanizmy Celu, Planu i Rezultatu, może, choć prawdopodobieństwo jest nikłe, rzeczywiście
zmienić co nieco, ale wyłącznie na gorsze? Czy przemyślisz sprawę ponownie? Ach, już z twojej miny
widzę, że nie. Zapytam więc po prostu: dlaczego nie?
- Naprawdę chcesz wiedzieć?
113
Sapkowski Andrzej – Wieża Jaskółki
- Naprawdę.
- Dlatego, że ja zwyczajnie nie wierzę w twoje metafizyczne komunały o celach, planach i
odgórnych zamysłach stwórców. Nie wierzę również w waszą słynną wieszczbę Itliny i inne
proroctwa. Mam je, wyobraź sobie, za taki sam kit i humbug, jak twoje naskalne malowidło.
Fioletowy bizon, Avallac'h. Nic więcej. Nie wiem, czy nie potrafisz, czy też nie chcesz mi pomóc. Nie
mam jednak do ciebie żalu...
- Powiadasz, nie potrafię czy też nie chcę ci pomóc. A w jaki sposób mógłbym?
Geralt zastanawiał się przez moment, absolutnie świadom, że od właściwego sformułowania
pytania zależy wiele.
- Odzyskam Ciri?
Odpowiedź była natychmiastowa.
- Odzyskasz. Po to tylko, by natychmiast ją utracić. I to na zawsze, nieodwołalnie. Zanim do tego
dojdzie, stracisz wszystkich, którzy ci towarzyszą. Jednego z twych towarzyszy stracisz w ciągu
najbliższych tygodni, może nawet dni. Może nawet godzin.
- Dziękuję.
- Jeszcze nie skończyłem. Bezpośrednim i rychłym skutkiem twojej ingerencji w mielące żarna
Celu i Planu będzie śmierć kilkudziesięciu tysięcy ludzi. Co zresztą nie ma wielkiego znaczenia,
albowiem niedługo później życie straci kilkadziesiąt milionów ludzi. Świat, jakim go znasz, po prostu
zniknie, przestanie istnieć, by po upływie stosownego czasu odrodzić się w zupełnie odmienionej
postaci. Ale na to akurat nikt nie ma i nie będzie miał żadnego wpływu, nikt nie jest w stanie temu
zapobiec ani odwrócić kolei rzeczy. Ani ty, ani ja, ani czarodzieje, ani Wiedzący. Ani nawet Ciri. Co
ty na to?
- Fioletowy bizon. Tym niemniej dziękuję ci, Avallac'h.
- Swoją drogą - wzruszył ramionami elf - trochę ciekawi mnie, co może zdziałać kamyczek
wpadający w tryby żaren... Czy jeszcze coś mogę dla ciebie zrobić?
- Raczej nie. Bo pokazać mi Ciri, jak sądzę, nie możesz?
- Kto tak powiedział?
Geralt wstrzymał oddech.
Ayallac'h skierował szybkie kroki w stronę ściany jaskini, dając znak, by Wiedźmin szedł za nim.
- Ściany Tir na Bea Arainne - wskazał na skrzące się górskie kryształy - mają szczególne
właściwości. A ja, bez pychy, mam szczególne umiejętności. Połóż na tym ręce. Wpatrz się. Myśl
intensywnie. O tym, jak ona bardzo cię teraz potrzebuje. I zadeklaruj, że się tak wyrażę, mentalną chęć
pomocy. Myśl o tym, że chcesz biec na ratunek, być u boku, coś w tym guście. Obraz powinien
pojawić się sam. I być wyraźny. Patrz, ale powstrzymuj się od gwałtownych reakcji. Nic nie mów. To
będzie wizja, nie komunikacja.
Usłuchał.
Pierwsze wizje, wbrew obietnicy, nie były wyraźne. Były niejasne, ale za to tak gwałtowne, że
cofnął się odruchowo. Odrąbana ręka na blacie stołu... Krew rozbryzgnięta na szklistej tafli...
Kościotrupy na szkieletach koni... Yennefer, zakuta w kajdany...
Wieża? Czarna wieża? A za nią, w tle... Zorza polarna?
I nagle, bez ostrzeżenia, obraz stał się klarowny. Aż nadto klarowny.
- Jaskier! - wrzasnął Geralt. - Milva! Angouleme!
- Hę? - zainteresował się Avallac'h. - Ach, tak. Zdaje mi się, żeś wszystko zepsuł.
Geralt odskoczył od ściany jaskini, o mało nie przewracając się o bazaltowy postument.
- Nieważne, do cholery! - krzyknął. - Słuchaj, Avallac'h, ja muszę jak najprędzej dostać się do tego
druidzkiego lasu...
- Caed Myrkvid?
- Bodajże! Moim druhom grozi tam śmiertelne niebezpieczeństwo! Walczą o życie! W zagrożeniu
są również inni ludzie... Którędy najprędzej... Ach, do diabla! Wracam po miecz i konia...
- Żaden koń - przerwał spokojnie elf - nie zdoła zanieść cię do Gaju Myrkyid przed zapadnięciem
zmroku...
- Ale ja...
- Jeszcze nie skończyłem. Idź po ten twój słynny miecz, a ja tymczasem załatwię ci wierzchowca.
Doskonałego wierzchowca na górskie ścieżki. Jest to wierzchowiec trochę, powiedziałbym,
114
Sapkowski Andrzej – Wieża Jaskółki
nietypowy... Ale dzięki niemu będziesz w Caed Myrkvid za niecałe pół godziny.
Plus ten miecz na jej plecach na ostatniej grafice - według mnie furtka do W4